Boekpresentatie en lezing: 'Toen het toch gebeurde'
17 september 2026

Boekpresentatie en lezing: 'Toen het toch gebeurde'

In het kader van de bevrijding van Heerlen op 17 september 1944 halen we een vergeten hoofdstuk uit de geschiedenis naar boven. Zevenendertig jaar geleden legde Gabriel Smeets de verhalen van zeven Joodse Valkenburgers vast, en nu, eindelijk, verschijnen ze in boekvorm.

37 jaar geleden interviewde Gabriel Smeets de overlevenden van de Valkenburgse Joodse gemeenschap. Zijn doel: dit vergeten hoofdstuk alsnog een plek geven in de officiële Valkenburgse geschiedschrijving. Maar zelfs toen, in 1989, was er geen belangstelling voor het onderwerp. Pas enkele maanden geleden verscheen het boek eindelijk, bij uitgeverij Leon van Dorp Heerlen.

Zeven verhalen, verteld door henzelf
Kern van het boek zijn de verhalen van zeven Joodse Valkenburgers. Deze verhalen waren niet bedoeld om in een archiefkast te verdwijnen. Ze moesten doorgegeven worden. Daarom komen de Joodse Valkenburgers zelf aan het woord, er wordt niet over hen geschreven. Het zijn geboren en getogen Valkenburgers. Hun voorouders woonden vaak al generaties lang in de stad. Namen die vertrouwd klinken in Valkenburgs verleden: Cahn, Soesman, Huiman, Benedik.

Over het boek en de hulp uit het verzet
In de lezing vertelt Smeets over het ontstaan van het boek. Hij besteedt aandacht aan de hulp van Heerlense verzetsmensen aan de Joodse Valkenburgers. Ook vertelt hij over Pierre Schunck, gelieerd aan de bekende Heerlense Schunck-familie. Schunck hielp het Joodse echtpaar Soesman. Daarnaast gaat Smeets in op de relevantie van herdenken en het doorgeven van verhalen.

Muziek en een persoonlijk gesprek
Elise Vrancken werkt mee aan de lezing. Zij is de dochter van de Joods-Valkenburgse Annette "Netteke" Cahn, van de bekende familie Cahn aan het Grendelplein. Vrancken neemt deel aan een gesprek over het boek. Begeleid door gitarist Theo Worm zingt ze enkele traditionele Joodse liederen.

Over Gabriel Smeets
Gabriel Smeets is de jongste zoon van de Valkenburgse familie Smeets-Crolla, van het Huis aan de Brug. Hij volgde het Atheneum aan het Coriovallum College in Heerlen. Daarna studeerde hij beeldende kunst en kunstgeschiedenis. Hij werkte als artistiek leider, dramaturg en docent in Amsterdam, New York en Stockholm.

Kom luisteren naar verhalen die bijna voorgoed verloren gingen.

4fa4c368 2119 4363 bebe aa633d2a45ab